Koń bez dostępu do trawy – jak uzupełnić dietę i uniknąć niedoborów

Mróz, błoto, śnieg i puszysta sierść: zima nie tylko daje o sobie znać na zewnątrz. Wiele dzieje się również w końskich organizmach. Zmiana sierści z letniej na zimową, termoregulacja i zmieniające się warunki środowiskowe, stawiają wysokie wymagania mechanizmom, które utrzymują konie w zdrowiu podczas chłodnych miesięcy.

Gdy zielona trawa znika, a naturalny ruch na pastwisku maleje i zostaje zastąpiony padokiem lub chowem boksowym, koń traci swoje „naturalne zaplecze”: źródło energii, ruchu i bodźców. To moment, w którym właściwa pielęgnacja i dobrze przemyślane żywienie, przestają być dodatkiem, a stają się fundamentem zdrowia. Czego potrzebuje koń zimą? Jak rozpoznać, że jest mu zimno? Co zrobić, jeśli mój koń traci na wadze zimą? I na co zwrócić uwagę podczas karmienia? Odpowiedzi znajdziesz w tym poradniku o koniach zimą!

Ogrzewanie na pełnych obrotach – Czego potrzebują konie zimą?

Zimą temperatury spadają – zapotrzebowanie na energię rośnie. Kiedy na zewnątrz robi się bardzo zimno, ciało konia włącza się, aktywując wbudowany system ogrzewania. W sezonie pastwiskowym koń gromadzi rezerwy, które teraz mu dobrze służą. Zasoby składników odżywczych i energii są wykorzystywane do podniesienia temperatury ciała i zainicjowania wzrostu zimowej sierści. Szacuje się, że konie potrzebują o 25% więcej energii zimą niż latem.

Gdy pastwisko jest zamknięte, system ogrzewania działa na pełnych obrotach, zimowa sierść rośnie, a ciało przystosowuje się do trudniejszych warunków. To właśnie teraz odpowiednie żywienie jest niezbędne, aby utrzymać konia w dobrej kondycji i zdrowiu przez całą zimę. Oprócz dostosowanego spożycia energii, kluczowe jest również odpowiednie zaopatrzenie w minerały, pierwiastki śladowe i witaminy.

Inna pogoda, inne jedzenie? Kwestia energii

Tygodnie z drastycznymi wahaniami temperatury lub wyjątkowo chłodne dni, a także deszczowa jesień, gdy zmiana sierści jeszcze się nie zakończyła, obciążają rezerwy energetyczne konia. W takich okresach rezerwy energetyczne konia są coraz częściej wykorzystywane do utrzymania temperatury ciała. Dzieje się tak, ponieważ termoregulacja, czyli mechanizm utrzymywania stałej temperatury ciała, mocno obciąża metabolizm konia. Każdy, kto chce pomóc swojemu koniowi utrzymać optymalny „wewnętrzny system ogrzewania”, czyli termoregulację, może to osiągnąć poprzez odpowiednio dobraną dietę.

Czym karmić konia zimą?

Zarówno latem, jak i zimą, zapewnienie odpowiedniej ilości siana jest najważniejszym aspektem żywienia koni. Zasadą praktyczną obliczania zapotrzebowania jest 1,5 kg siana na 100 kg masy ciała. Czasami stosuje się również 1,5% masy ciała, a zimą nawet 3%. Dobra jakość siana jest kluczowa. Warto pamiętać, że siano z pierwszego pokosu, zebrane w okresie kwitnienia lub po nim, idealnie nadaje się na miesiące zimowe. Szczególnie polecane jest teraz, ponieważ charakteryzuje się najwyższą możliwą zawartością energii i składników odżywczych w stosunku do zawartości włókna surowego.

Niestety, nie każdy właściciel konia ma kontrolę nad jakością, a nawet sposobem koszenia siana, którym posila się jego koń. Im dłużej siano jest przechowywane, tym więcej witamin traci. Ze względu na zakończenie sezonu pastwiskowego traci również „superfood” w postaci trawy łąkowej.

Jednocześnie organizm konia pilnie potrzebuje minerałów, witamin i mikroelementów. To one zapewniają prawidłowy metabolizm i pomagają mu radzić sobie z niskimi temperaturami. Dlatego oprócz siana, zaleca się mineralizowaną paszę treściwą oraz (zwłaszcza w przypadku dawek o niskiej zawartości paszy treściwej) wysokiej jakości suplement mineralny np. z Josera, jako element diety konia. Powinien on być dostosowany do indywidualnego poziomu wydolności, zdrowia i zapotrzebowania energetycznego konia.

WSKAZÓWKA Nawet po sezonie pastwiskowym, kiedy większość koni spędza czas w stajni lub na padoku, konie powinny mieć możliwość zaspokojenia swoich naturalnych potrzeb. Na przykład, należy im podawać kilka małych posiłków w ciągu dnia. Siano w siatkach wydłuża czas karmienia.

Pomocy, mój koń traci wagę zimą!

Wielu właścicieli koni narzeka na wagę swoich koni w chłodniejszych miesiącach. Mięśnie zanikają, zapasy tłuszczu znikają, a zimno i wypadanie zimowej sierści odbijają się na ich ciałach. Chociaż większość koni ma prawidłową wagę lub lekką nadwagę, a nie niedowagę, nadal istnieje możliwość, że koń stanie się zbyt chudy zimą. W takim przypadku spożycie energii powinno być dostosowane do poziomu aktywności konia. W końcu silnik pracujący na pełnych obrotach potrzebuje więcej paliwa.

Ale jak bardzo ten „silnik” tak naprawdę pracuje? Czy koń faktycznie traci na wadze zimą? Nie zawsze jest to łatwe do stwierdzenia. Często gruba sierść lub ciężka zimowa derka nie pozwalają tego dostrzec na pierwszy rzut oka. Oto kilka aspektów, na które warto zwrócić uwagę. Pomogą one rozpoznać, czy koń nie otrzymuje wystarczającej ilości energii – zanim wyczerpie swoje cenne rezerwy.

Poniższe symptomy mogą oznaczać, że koń potrzebuje większej ilości energii zimą:

  • Sierść konia “staje dęba”, jest wyraźnie napuszona.
  • Przy wietrznej lub złej pogodzie koń szuka schronienia w wiacie na pastwisku lub padoku.
  • Stan ten trwa dłużej niż dwa dni.
  • Długotrwałe narażenie na tego typu „stres zimna” negatywnie wpływa na zdrowie konia. Jeśli konie są stale narażone na zimno, ich stan zdrowia pogarsza się zimą.

Nawiasem mówiąc, okrągły brzuch niekoniecznie oznacza, że koń ma nadwagę lub jest zbyt energiczny. Ten okrągły brzuch może być wynikiem karmienia sianem słabej jakości, słomą lub problemach zdrowotnych i nie mówi nic o tym, czy koń jest za gruby, czy za chudy. Aby to ustalić, należy zbadać całego konia. A jeśli ma gęstą zimową sierść, należy również zbadać go dłońmi. Niektóre obszary ciała konia mogą powiedzieć o jego stanie odżywienia. Warto w sytuacjach wątpliwości wykonać BCS (Body Condition Scoring), skonsultować się z końskim dietetykiem lub wykonać badania krwi wraz z Waszym weterynarzem.

Jeśli w ciągu kilku dni zauważymy, że koń jest zimny lub że zaczynają u niego występować pierwsze oznaki utraty tkanki tłuszczowej i/lub masy mięśniowej, powinno rozważyć się dostosowanie dawki żywieniowej.

Jeśli spożycie energii jest prawidłowe, tzn. ilość siana i paszy treściwej jest dostosowana do potrzeb konia w okresie zimowym, niedobór może również być przyczyną wychudzenia konia zimą. Ze względu na zwiększone zapotrzebowanie na składniki odżywcze podczas zmiany sierści i utrzymywania temperatury ciała, ryzyko niedożywienia jest szczególnie wysokie na początku i w trakcie okresu zimowego. Może to negatywnie wpłynąć na zdrowie konia.

Zaleca się zatem suplementację dodatkami mineralnymi/paszą mineralną, zwłaszcza w przypadku podawania jedynie niewielkich ilości paszy treściwej. Suplementowane dodatki paszowe powinny zapewniać wysoką biodostępność ważnych, organicznie związanych pierwiastków śladowych, takich jak miedź i cynk. Powinna również zawierać wysoką zawartość biotyny i witamin.

WSKAZÓWKA Jeśli konie tracą na wadze zimą, może to być spowodowane niedoborem energii lub niedoborem składników odżywczych. Należy również pamiętać, że w sezonie pastwiskowym koń był w ciągłym ruchu – na pastwisku konie budują solidną bazę mięśniową. Brak ruchu spowodowany długotrwałym staniem w stajni zimą również może prowadzić do utraty masy mięśniowej. Dlatego oprócz dostosowania paszy, zapewnij koniowi odpowiednią ilość ruchu zimą – nie tylko pod siodłem.

Jak mogę zapewnić dodatkowe wsparcie mojemu koniowi zimą?

Aby dodatkowo odciążyć układ metaboliczny i poprawić zdrowie jelit, szczególnie zimą, warto 2-3 razy w tygodniu zamiast zwykłego posiłku podać koniowi posiłek w formie ciepłego meszu. Wysoka zawartość siemienia lnianego, ponad 20%, dostarcza niezbędnych składników odżywczych i cennych śluzów jelitowych wspomagających trawienie, a także tłuszczów, zwłaszcza kwasów omega-3, które korzystnie wpływają na sierść zimową oraz zdrowie skóry i kopyt. Otręby lub błonnik pokarmowy zawarty w meszu wspomagają motorykę jelit konia i zapobiegają zaparciom. Śluzy jelitowe, również pochodzące z wysokiej zawartości siemienia lnianego, chronią ścianę jelita przed podrażnieniami mechanicznymi. Ciepłe puree jest zatem łatwostrawnym i urozmaiconym przysmakiem do spożycia między posiłkami, wspomagając nawodnienie konia.

Idealne wsparcie w dokarmianiu zimą:

Podsumowując, optymalny schemat żywienia koni zimą wygląda następująco:

  • Codzienne karmienie przynajmniej 1,5 kg siana na 100 kg masy ciała konia w celu zrekompensowania braku wypasu.
  • Mineralizowane musli lub pasza skoncentrowana na potrzeby konia.
  • Wysokiej jakości pasza mineralna wspomagająca zmianę sierści i zwiększone zapotrzebowanie metaboliczne.
  • 2-3 posiłki w tygodniu extra lub zastąpione meszem, aby ustabilizować florę jelitową i jako ciepły dodatek.
  • Wcielając w życie te wskazówki dotyczące karmienia mogą pomóc koniowi przetrwać zimę w komfortowych warunkach.

Materiał został skonsultowany ze specjalistką ds. żywności dla koni:
Gabrielą Theus z Josera Petfood Sp. Z o.o.

Więcej o wartościowej paszy Josera przeczytasz: www.josera.pl/pasza-dla-koni.html

Przewijanie do góry