Paszport dla konia

Każdy koń musi posiadać unikalny dożywotni dokument identyfikacyjny, tzw. paszport, aby mógł być legalnie przemieszczany, sprzedawany lub uczestniczyć w wydarzeniach hodowlanych i sportowych. Wymóg posiadania paszportu dotyczy również koniowatych innych gatunków, takich jak osły i zebry oraz krzyżówek międzygatunkowych, np. muły. Dokument ten służy jednoznacznej identyfikacji zwierzęcia oraz jest wprowadzony w trosce o zdrowie ludzi i zwierząt, ponieważ umożliwia kontrolę pochodzenia i stanu zdrowia zwierząt. Zasady dotyczące paszportów koni regulują aktualnie następujące akty prawne:

1. ustawa z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. 2026 r. poz. 561),
2. ustawa z dnia 17 grudnia 2025 r. o zdrowiu zwierząt (Dz. U. poz. 1795),
3. rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/963 z dnia 10 czerwca 2021 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429, (UE) 2016/1012 i (UE) 2019/6 w odniesieniu do identyfikacji i rejestracji koniowatych oraz określające wzory dokumentów identyfikacyjnych dla tych zwierząt,
4. ustawa z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2024 r. poz. 12).

Czynności związane z identyfikacją koni, tj. wszczepianie elektronicznych transponderów, dokonywanie opisu słownego i graficznego zwierzęcia oraz wydawanie paszportów, powierzono podmiotom prowadzącym księgi hodowlane. Obowiązek zapewnienia dokonania identyfikacji i rejestracji konia spoczywa na jego właścicielu. Od 1 lipca 2003 r. Polski Związek Hodowców Koni (PZHK) identyfikuje i wydaje paszporty koniom dla których prowadzi księgi stadne takich ras jak: małopolska, wielkopolska, polski koń sportowy, śląska, polski koń zimnokrwisty, arden polski, huculska, konik polski oraz kuc. Konie bez pochodzenia (źrebięta i dorosłe osobniki), koniowate innych gatunków oraz krzyżówki międzygatunkowe są identyfikowane i zaopatrywane w paszporty również przez PZHK.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadzi komputerową bazę danych (IRZPlus) obejmującą informacje dotyczące: bydła, owiec, kóz, świń, koniowatych, wielbłądowatych i jeleniowatych, a także zakładów drobiu. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w odniesieniu do koniowatych gromadzi dane dotyczące zidentyfikowanych koniowatych oraz ich właścicieli i posiadaczy. Ponadto w komputerowej bazie danych ARiMR rejestrowane są miejsca, w których utrzymywane są koniowate, tzw. siedziby stada.

PZHK, w celu ułatwienia Państwu uzyskania paszportu, działa poprzez 16 Wojewódzkich/Okręgowych Związków Hodowców Koni (OZHK/WZHK). Wniosek o paszport należy złożyć do ARiMR – aplikacja IRZplus lub oddziały ARiMR wybierając właściwy Związek zgodnie z województwem stacjonowania koniowatego lub do OZHK/WZHK, które w imieniu hodowcy przekazują zgłoszenie do ARiMR (w takim przypadku właściciel lub posiadacz dołącza kopię oświadczenia o skorzystaniu z pośrednictwa związku hodowców).

Do Związku należy również zgłaszać zmianę właściciela.

Co zrobić, aby uzyskać paszport ?

Po wpłynięciu zgłoszenia z ARiMR do OZHK/WZHK właściwego dla miejsca stacjonowania konia, uprawniony pracownik lub osoba działająca z upoważnienia OZHK/WZHK, po umówieniu dogodnego terminu dokona opisu i elektronicznej identyfikacji (zaczipowania) konia, a także pobierze za te czynności oraz za zarejestrowanie i wystawienie paszportu opłatę zgodnie z cennikiem (link do cennika PZHK). Potwierdzeniem pobranej kwoty jest paragon wystawiony za pomocą kasy fiskalnej. W przypadku żądania wystawienia faktury płatność zostaje zaewidencjonowana kwitem „Kasa Przyjmie”, opatrzonym pieczęcią OZHK/WZHK oraz podpisem osoby przyjmującej kwotę.

Właściciel konia może sam odebrać paszport w siedzibie OZHK/WZHK lub prosić o wysłanie go listem poleconym za pośrednictwem Poczty Polskiej. W tym przypadku koszty wysyłki ponosi właściciel. Kwotę właściwą dla opłacenia przesyłki poleconej pobiera uprawniony pracownik lub osoba upoważniona. Po umieszczeniu konia w rejestrze, przygotowywany jest paszport dla konia i dostarczany jest w sposób uzgodniony wcześniej z właścicielem. Każdy koń powinien zostać zaopatrzony w paszport do ukończenia 12 miesięcy życia.

Paszport konia

Paszport konia to dokument identyfikacyjny w formie książeczki zawierający informację o kolejnych właścicielach konia, nazwie i numerze przyżyciowym (identyfikacyjnym) konia, jego pochodzeniu – jeżeli jest ono udokumentowane co najmniej świadectwem pokrycia klaczy.

Dalsza część paszportu to informacje dotyczące zdrowia konia, szczepień i badań laboratoryjnych oraz bardzo ważna II sekcja paszportu, w której może zostać umieszczony wpis wykluczający zwierzę z uboju w celu spożycia przez ludzi.
Ale uwaga! Decyzja, że zwierzę nie jest przeznaczone do spożycia przez ludzi jest nieodwracalna, bowiem lekarz weterynarii w takim przypadku może zastosować leki, których pozostałości w mięsie są szkodliwe. W przypadku konieczności podania takich produktów leczniczych zwierzęciu, które do tej pory mogło być przeznaczone do uboju w celu spożycia przez ludzi, lekarz weterynarii powinien poinformować o tym fakcie właściciela i dokonać odpowiedniego wpisu przed przeprowadzeniem leczenia.

Zdarzenia z życia konia, które będą odnotowywane w paszporcie

Urodzenie – dla koni hodowlanych, wpis w rubrykach rodowodowych w paszporcie, wydany na podstawie świadectwa pokrycia klaczy. Zgodnie z Ustawą o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt zgłoszenie urodzenia musi nastąpić w terminie 3 miesięcy od daty urodzenia, a wydanie dokumentu identyfikacyjnego nastąpi wtedy do 12 miesiąca życia.

Zmiana właściciela – dokonywana jest na podstawie umowy przeniesienia prawo własności koniowatego, albo pisemnego oświadczenia o nabyciu koniowatego, które zawiera: imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres poprzedniego właściciela koniowatego;

Nowy właściciel zgłasza zmianę do OZHK/WZHK w ciągu 7 dni od dnia zdarzenia. Związek hodowców koni dokonuje w unikalnym dożywotnim dokumencie identyfikacyjnym zmiany wpisu dotyczącego właściciela koniowatego, a następnie zgłasza tę zmianę do Komputerowej bazy danych prowadzonej przez ARiMR (w ciągu 2 dni od dokonania wpisu tego nowego właściciela w unikalnym dożywotnim dokumencie identyfikacyjnym).

Fakt zgłoszenia padnięcia/uboju/zabicia koniowatego należy do obowiązku właściciela lub posiadacza koniowatego. Zgłoszenie to kierowane jest bezpośrednio do Komputerowej bazy danych prowadzonej przez ARiMR w ciągu 7 dni od zdarzenia. Rzeźnia po uboju koniowatego zwraca dokument identyfikacyjny do podmiotu, który wydał ten dokument. Ta sama sytuacja dotyczy zakładu utylizacyjnego.

Koń, który został sprzedany za granicę, musi być przekazany nabywcy wraz z paszportem. Obowiązek zawiadomienia o tym fakcie właściwego OZHK/WZHK spoczywa na ostatnim polskim właścicielu konia (w przypadku obcokrajowca, który jest właścicielem konia z polskim paszportem, obowiązek spoczywa również na tej osobie).

Konie sprowadzone z zagranicy, o ile posiadają paszporty zgodne z wymaganiami Ustawy, zachowują te paszporty jako obowiązujące. Fakt sprowadzenia takich koni należy zgłosić właściwemu OZHK/WZHK w terminie 30 dni od przeprowadzenia granicznej kontroli weterynaryjnej. Adnotacja w paszporcie o właścicielu, który sprowadził konia do Polski musi być dokonana przez podmiot, który wystawił ten paszport za granicą lub przez prowadzącego rejestr w Polsce.

Uwaga!

Zgodnie z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) 2021/963 z dnia 10 czerwca 2021 r. oraz Ustawą z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. 2026 r. poz. 561), wszystkie identyfikowane koniowate muszą mieć wszczepiony transponder (czip).

W razie potrzeby więcej informacji udzieli Państwu Dział Ksiąg i Identyfikacji Koni.