Niewielka zmiana w zachowaniu, odrobina niechęci podczas treningu, sporadyczne machnięcia ogonem podczas jedzenia – konie z wrzodami żołądka często cierpią w sposób cichy i niemal niezauważalny dla człowieka. Jednak schorzenie to jest przeważnie niezwykle bolesne! I bardzo powszechne – szacuje się, że 50 do 90% wszystkich koni cierpi na wrzody żołądka! Dlatego, jeśli temperament konia ulega zmianie, koń denerwuje się podczas czyszczenia i siodłania, zwłaszcza przy pracy w okolicy brzucha lub trening staje się nietypowy, należy zawsze wykluczyć wrzody żołądka, ponieważ mogą one znacząco pogorszyć jakość życia zwierzęcia. Co zatem należy zrobić w przypadku podejrzenia problemu żołądkowego?
Rozpoznawanie, leczenie i zapobieganie wrzodom żołądka u koni – porady na temat wrzodów żołądka i problemów żołądkowych
Wrzody żołądka u koni są powszechne, ale często trudne do wykrycia. Objawy mogą być bardzo zróżnicowane, w tym zmiany w zachowaniu i utrata apetytu. Stres i nieprawidłowa dieta należą do głównych przyczyn. W przypadku podejrzenia wrzodów żołądka należy skonsultować się z lekarzem weterynarii. Gastroskopia dostarcza informacji o obecności i stopniu zaawansowania wrzodów. Wrzody żołądka leczy się farmakologicznie, a dietę konia dostosowuje się w porozumieniu z lekarzem weterynarii lub dietetykiem. W przypadku tego schorzenia ważne jest ograniczenie stresu i regularne monitorowanie stanu zdrowia konia. Dieta z odpowiednią ilością wysokiej jakości błonnika, podawana w kilku porcjach, zapobiega długim okresom bez jedzenia i pomaga zapobiegać wrzodom żołądka. Nie bez znaczenia jest stosowanie pasz niezawierających zbóż oraz umożliwienie koniom pobierania siana przez cały czas.
Rozpoznawanie problemów żołądkowych – objawy wrzodów żołądka u koni
Liczby są alarmujące: szacuje się, że 60% koni sportowych i rekreacyjnych, 90% koni wyścigowych, a nawet 50% źrebiąt cierpi na wrzody żołądka! Wiele z nich pozostaje nierozpoznanych, ponieważ objawy u konia często przypisuje się innym przyczynom lub koń nie wykazuje poważnych objawów. Dlatego jeśli podejrzewasz problemy żołądkowe, zwróć uwagę nawet na najdrobniejsze objawy! Jeśli Twój koń nagle zaczyna zachowywać się „dziwnie” i nie potrafisz znaleźć wyjaśnienia, skontaktuj się z lekarzem weterynarii.
Możliwe objawy wrzodów żołądka u koni:
- Matowe futro
- Gorsza przyswajalność paszy
- Widoczna zmiana zachowania podczas treningów
- Częste ziewanie, żucie bez jedzenia, zgrzytanie zębami
- Utrata apetytu
- Wybredne jedzenie
- Nerwowość podczas siodłania, szczególnie podczas podpinania popręgu
- Biegunki
- Nawracające kolki
- Utrata wagi
- Wzmożone lub częste machanie ogonem
- Zmiany behawioralne w boksie, podczas karmienia, na pastwisku i podczas treningów
- Kwaśny zapach z pyska
Szerokie spektrum objawów, które oczywiście mogą występować także w połączeniu z innymi chorobami – dlatego zawsze należy skonsultować się z lekarzem weterynarii, aby postawić diagnozę i w razie potrzeby wdrożyć leczenie!
Co powoduje rozstrój żołądka u koni – możliwe przyczyny
Wrzody żołądka dotykają wielu koni i nie są rzadkością. Możliwe przyczyny to:
- Stres (zawody, treningi, zmiany w stajni, walki o dominację w stadzie, stres związany z hodowlą)
- Nieprawidłowe karmienie (długie przerwy w karmieniu, nieprawidłowa kolejność karmienia, zbyt mała ilość siana)
- Jaki wynik innych chorób
- Przyjmowanie leków
W którym miejscu żołądka konia powstają wrzody?
Żołądek konia składa się z dwóch różnych części – gruczołowej i bezgruczołowej. Każda z nich zbudowana jest z różnych błon śluzowych. W górnej części żołądka znajduje się bezgruczołowa, wrażliwa błona śluzowa, a w dolnej błona śluzowa z gruczołami, która zabezpieczona jest przed szkodliwym działaniem kwasu. To właśnie w dolnej, gruczołowej części wytwarzany jest kwas żołądkowy. Bolesne wrzody żołądka mogą rozwijać się w górnej, wrażliwej na kwas części oraz na granicy między dwiema błonami śluzowymi.
Co warto wiedzieć – Zapobieganie wrzodom żołądka u koni
W warunkach naturalnych konie spędzają od 12 do 16 godzin na dobę na przemieszczaniu się i jedzeniu. Oznacza to, że konie nie pasą się bez przerwy i naturalnie robią przerwy w jedzeniu. Jednak zbyt długie przerwy między posiłkami mogą sprzyjać wrzodom żołądka z powodu ciągłej produkcji kwasu żołądkowego.
Niezwykle ważne jest, aby dieta konia była dostosowana do jego specyficznych potrzeb. Błędy w żywieniu są uważane za jedną z głównych przyczyn wrzodów żołądka u koni!
Każdy, kto chce uniknąć problemów żołądkowych i zapobiec wrzodom żołądka u swojego konia, powinien zwrócić uwagę na następujące kwestie, aby chronić i wzmacniać żołądek zwierzęcia:
- Karm sianem wysokiej jakości w odpowiedniej ilości (co najmniej 1,5 kg na 100 kg masy ciała dziennie)
- Unikaj stresu lub go minimalizuj (dotyczy to również stresu podczas treningów lub zawodów, a także stresu w trakcie karmienia lub w stadzie!).
- Podawaj paszę treściwą w małych porcjach rozłożonych na cały dzień (np. śniadanie, obiad i kolacja)
- Zwróć uwagę na spożycie skrobi (maks. 1 g skrobi na kg masy ciała na posiłek lub maks. 2 g na kg masy ciała na dzień)
- Podawaj paszę objętościową również przed wypuszczeniem na wybieg i przed podaniem paszy treściwej.
- Trening o niskim poziomie stresu, dostosowany do poziomu wydolności konia
- Brak zbyt długich przerw między posiłkami
- Podawaj żywność o nienagannej jakości.
Żywienie po zdiagnozowaniu wrzodów żołądka – na co należy zwrócić uwagę?
Po zdiagnozowaniu u konia wrzodów żołądka, odpowiednio dobrana dieta odgrywa kluczową rolę w jego leczeniu i rekonwalescencji. Prawidłowe żywienie może wspomóc gojenie się błony śluzowej żołądka i zminimalizować ryzyko nawrotu wrzodów.
Oto kilka ważnych aspektów, które należy wziąć pod uwagę podczas żywienia koni z wrzodami żołądka:
Wysokiej jakości pasza objętościowa: zawsze powinna być dostępna wystarczająca ilość wysokiej jakości siana. Pasza objętościowa stymuluje produkcję śliny, która ma działanie alkalizujące i w ten sposób neutralizuje kwas żołądkowy.
Częste, mniejsze posiłki: aby zrekompensować ciągłą produkcję kwasu żołądkowego i chronić wyściółkę żołądka, konie powinny otrzymywać częste, ale małe posiłki. Naśladuje to ich naturalne zachowanie podczas podjadania i pomaga buforować zawartość żołądka.
Ograniczenie paszy treściwej: w miarę możliwości należy unikać paszy treściwej lub znacznie ją ograniczyć po lub w trakcie leczenia wrzodów żołądka. Pasze bogate w skrobię mogą stymulować produkcję kwasu żołądkowego i dlatego należy ich unikać. Bezzbożowe mesze lub olej roślinny mogą pomóc w zaspokojeniu zapotrzebowania energetycznego w tym okresie. Jednak odpowiednie spożycie minerałów, pierwiastków śladowych i witamin pozostaje ważne.
Dodatki paszowe: specjalne dodatki paszowe zawierające pektynę, siemię lniane lub inne naturalne substancje śluzowe mogą pomóc chronić błonę śluzową żołądka i wspomagać gojenie.
Unikanie stresu: stres może pogorszyć sytuację, zwiększając produkcję kwasu i zmniejszając przepływ krwi do przewodu pokarmowego. Dlatego ważne jest, aby w jak największym stopniu minimalizować czynniki stresogenne.
Dostęp do wody: stały dostęp do świeżej, czystej wody jest niezbędny. Woda nie tylko pomaga w nawodnieniu, ale także w regulacji kwasu żołądkowego.
Monitorowanie i dostosowywanie: należy regularnie monitorować żywienie i w razie potrzeby je dostosowywać, aby mieć pewność, że koń dobrze reaguje na leczenie i nie pojawiają się żadne nowe objawy.
Metody i środki zaradcze – leczenie wrzodów żołądka
W przypadku podejrzenia problemów żołądkowych, należy zawsze skonsultować się z lekarzem weterynarii. Za pomocą gastroskopii można wykryć wrzody żołądka i odpowiednio je leczyć. Badanie wymaga odpowiedniego przygotowania zgodnie z zaleceniami weterynarza i często przeprowadzane jest w sedacji. Wielu lekarzy weterynarii leczy wrzody żołądka tylko na podstawie podejrzenia. Jeśli terapia jest skuteczna, uznaje się to za potwierdzenie wrzodów żołądka i jego leczenia. Jednak coraz częściej się od tego odbiega, gdyż gastroskopia to jedyna metoda, która jest w stanie na 100% potwierdzić wrzody żołądka. Wrzody żołądka są leczone przez lekarzy weterynarii lekami takimi jak omeprazol lub cymetydyna.
Czas gojenia się wrzodów żołądka u koni jest różny, ponieważ zależy od stopnia nasilenia problemu żołądkowego. Powierzchowne wrzody mogą się zagoić w ciągu kilku dni. Poważne uszkodzenia żołądka mogą wymagać kilku tygodni, aby całkowicie się wyleczyć.
Wniosek
Wrzody żołądka można skutecznie leczyć we współpracy z lekarzem weterynarii i dietetykiem na podstawie dobrze dobranego leczenia i diety. Jednak nawet najlepsze pasze, dodatki czy zioła są nieskuteczne, jeśli nie zidentyfikujemy i nie usuniemy przyczyny problemu. Głównymi czynnikami wyzwalającymi są stres i niewłaściwa dieta lub złe warunki bytowe i użytkowanie konia. Oczywiście, życie całkowicie wolne od stresu jest praktycznie niemożliwe, nawet w przypadku koni. Jednak stabilne stado, odpowiednia ilość ruchu, stały kontakt społeczny i jedynie niezbędny transport, mogą pomóc obniżyć poziom stresu u konia. Zbilansowana dieta dostosowana do potrzeb konia, wysokiej jakości pasza objętościowa w odpowiednich ilościach oraz małe posiłki w ciągu dnia to dobry sposób na zminimalizowanie ryzyka wrzodów żołądka. Równie ważne jest spokojne i opanowane podejście obchodząc się ze zwierzęciem! Jak wiemy, spokój jest zaraźliwy i znacząco przyczynia się do bezstresowej relacji między koniem a człowiekiem.
- Materiał został skonsultowany ze specjalistką ds. żywności dla koni: Gabrielą Theus z Josera Petfood Sp. Z o.o.
- Więcej o wartościowej paszy Josera przeczytasz: https://www.josera.pl/pasza-dla-koni.html
