Aktualności

Najpowszechniejsze choroby okresu źrebięcego

10 maja 2019 · Kategoria: Porady żywieniowe, ·

Maj to począ­tek sezo­nu pastwi­sko­we­go i prze­by­wa­nia koni hodow­la­nych więk­szej czę­ści dnia, a nie­raz i całej doby, na świe­żym powie­trzu. To jed­nak rów­nież czas, gdy dłuż­sze prze­by­wa­nie źre­biąt poza staj­nią zobo­wią­zu­je nas do ich bacz­nej obser­wa­cji i kon­tro­lo­wa­nia sta­nu ich zdro­wia. W opie­ce nad źre­ba­kiem wska­za­ne jest kon­tro­l­ne, poran­ne mie­rze­nie tem­pe­ra­tu­ry, szcze­gól­nie źre­biąt apa­tycz­nych. Podwyższona cie­pło­ta cia­ła może być pierw­szym symp­to­mem roz­wi­ja­ją­cej się cho­ro­by. Komplikacje powsta­łe na sku­tek póź­no dia­gno­zo­wa­nych i nie leczo­nych infek­cji, zwłasz­cza dróg odde­cho­wych, mogą być przy­czy­ną zacho­ro­wań skut­ku­ją­cych pogor­sze­niem póź­niej­szej wydol­no­ści odde­cho­wej doro­słych koni. Statystycznie rzecz ujmu­jąc scho­rze­nia ukła­du odde­cho­we­go są jed­nym z czę­ściej spo­ty­ka­nych pro­ble­mów u źre­biąt – naj­częst­sze z nich to zapa­le­nie płuc wywo­ła­ne przez Rhodococcus equi i zaka­że­nie Streptococcus equi.

Rhodococcus equi jest pato­ge­nem pro­wa­dzą­cym u źre­biąt do zapa­le­nia oskrze­li i płuc, któ­re­mu towa­rzy­szy powsta­wia­nie rop­ni. Najczęściej do zaka­że­nia docho­dzi w dwóch pierw­szych tygo­dniach życia w wyni­ku wdy­cha­nia czą­ste­czek kurzu, na któ­rych znaj­du­je się bak­te­ria. Chorują nato­miast źre­bię­ta w wie­ku 1 – 5 mie­się­cy życia, co jest naj­praw­do­po­dob­niej zwią­za­ne z nie­cał­ko­wi­tym roz­wi­nię­ciem u nich ukła­du odpor­no­ścio­we­go. Wczesne obja­wy cho­ro­by, pole­ga­ją­ce na zwięk­sze­niu licz­by odde­chów i nie­znacz­nym wzro­ście tem­pe­ra­tu­ry, czę­sto są nie­zau­wa­żal­ne. Brak wcze­snej inter­wen­cji lekar­skiej szyb­ko może dopro­wa­dzić do nagłe­go pogor­sze­niu sta­nu zdro­wia – tem­pe­ra­tu­ra cia­ła wzra­sta do ok 41ºC, pogłę­bia­ją się tak­że obja­wy ze stro­ny ukła­du odde­cho­we­go. U ok 50% źre­biąt rów­no­le­gle może roz­wi­nąć się postać jeli­to­wa cho­ro­by, pod­czas któ­rej wraz z roz­wi­ja­ją­cą się bie­gun­ką powsta­ją rów­nież rop­nie w jeli­to­wych węzłach chłon­nych. Niekiedy na sku­tek zaka­że­nia R. equi może tak­że docho­dzić do zapa­le­nia sta­wów i spo­jó­wek na tle immu­no­lo­gicz­nym (cha­rak­te­ry­stycz­ne dla zapa­le­nia bło­ny naczy­nio­wej w prze­bie­gu zaka­że­nia R. equi jest zie­lo­ne zabar­wie­nie tęczów­ki i wypływ z oka wod­ni­stej cie­czy). Leczenie cho­rych źre­biąt jest dłu­gie i cza­sa­mi może być nie­sku­tecz­ne, zwłasz­cza u tych osob­ni­ków, u któ­rych mamy już obja­wy sil­nej dusz­no­ści, postać jeli­to­wą cho­ro­by i zaję­te sta­wy.

Innym bar­dzo groź­nym dla życia źre­biąt scho­rze­niem dróg odde­cho­wych są zoł­zy, wywo­ła­ne przez gram-dodatnią bak­te­rię Streptococcus equi. Zaraźliwość w ich prze­bie­gu jest bar­dzo wyso­ka, naj­czę­ściej cho­ru­ją konie mło­de, a u mło­dzie­ży od 2 do 12 mie­sią­ca życia śmier­tel­ność spo­wo­do­wa­na jej zaka­że­niem jest bar­dzo wyso­ka. W prze­bie­gu cho­ro­by docho­dzi mię­dzy inny­mi do gorącz­ki i poja­wia­nia się wypły­wu z noz­drzy, dodat­ko­wo roz­wi­ja się zapa­le­nie spo­jó­wek i obrzęk oko­licz­nych węzłów chłon­nych. Występują też nasi­la­ją­ce się zabu­rze­nia odde­cho­we i posocz­ni­ca. Podstawowym zabie­giem zabez­pie­cza­ją­cym sta­do przed roz­prze­strze­nia­niem się S. equi jest sto­so­wa­nie kwa­ran­tan­ny dla nowo wpro­wa­dzo­nych osob­ni­ków oraz ści­sła izo­la­cja zwie­rząt cho­rych.

W przy­pad­ku oby­dwu pato­ge­nów do zmniej­sze­nia ryzy­ka zacho­ro­wa­nia na scho­rze­nia ukła­du odde­cho­we­go zna­czą­co przy­czy­nia się popra­wa warun­ków zoo­hi­gie­nicz­nych w staj­ni i opie­ka wete­ry­na­ryj­na nad kla­czą cię­żar­ną, w tym szcze­pie­nia matek, zwłasz­cza w gru­pach zwie­rząt o pod­wyż­szo­nym ryzy­ku. Bardzo istot­ne jest tak­że odpo­wied­nio wcze­sne reago­wa­nie w przy­pad­ku poja­wie­nia się jakich­kol­wiek symp­to­mów cho­ro­by i pogor­sze­nia sta­nu zdro­wia.

Oczywiście poza wyżej wymie­nio­ny­mi jed­nost­ka­mi cho­ro­bo­wy­mi wystę­pu­je sze­reg innych scho­rzeń w obrę­bie dróg odde­cho­wych o etio­lo­gii mie­sza­nej. W niniej­szym new­slet­te­rze sta­ra­li­śmy się jedy­nie zwró­cić uwa­gę na te naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne w prak­ty­ce wete­ry­na­ryj­nej. Kontrola cie­pło­ty cia­ła źre­ba­ków, o któ­rej pisa­li­śmy tak­że w poprzed­nim new­slet­te­rze, wyda­je się być klu­czo­wa z per­spek­ty­wy szyb­kiej dia­gno­sty­ki – pozwa­la na wcze­sną inter­wen­cję wete­ry­na­ryj­ną, pod­ję­cie odpo­wied­nie­go lecze­nia oraz izo­la­cję mło­dych, zapo­bie­ga­ją­cą roz­prze­strze­nia­niu się cho­ro­by w sta­dzie.

Tekst: Anna Pięta
na pod­sta­wie opra­co­wa­nia lek. wet. Agaty Wolskiej

Zapraszamy do zapi­sa­nia się na spe­cjal­ną listę NewsletteraPoradami żywie­nio­wy­mi!

WSZYSTKIE PORADY ZNAJDZIESZ TU!

Equine NutriPlan - Clinic Formula

Hodowca i Jeździec